KOSGEB (Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı), KOBİ'lerin kuruluş, üretim, Ar-Ge, dijitalleşme ve büyüme süreçlerini çeşitli destek programlarıyla finanse eder. Destekler cazip olsa da başvurudan ödemeye kadar her adım belge ve süre disiplini ister. Bu yazıda kimlerin yararlanabileceğini, başvurunun nasıl yapıldığını ve desteğin kaybedilmemesi için nelere dikkat edilmesi gerektiğini anlatıyoruz.
Kimler yararlanabilir?
KOSGEB destekleri, KOBİ tanımına uyan ve KOSGEB veri tabanına kayıtlı işletmelere verilir.
- KOBİ tanımı: 250'den az çalışanı olan ve yıllık net satış hasılatı veya mali bilanço büyüklüğü mevzuattaki sınırı aşmayan işletmeler
- Veri tabanı kaydı: İşletmenin KOSGEB sistemine kaydı ve KOBİ bilgi beyannamesinin verilmesi
- Faaliyet alanı: Her programın desteklediği sektörler ve NACE kodları ayrı belirlenir
- Borçsuzluk: Destek ödemesi aşamasında vergi ve SGK borcunun bulunmaması aranır
Not: Destek oranları ve üst limitler her program için ayrıca belirlenir ve dönemsel olarak güncellenir. Bir yıl açık olan program bir sonraki yıl farklı şartlarla açılabilir.
Başvuru adımları
- 1Kayıt: İşletme, e-Devlet üzerinden KOSGEB sistemine kaydolur ve KOBİ bilgi beyannamesini verir.
- 2Program seçimi: Açık olan destek programları arasından işletmenin ihtiyacına ve faaliyet alanına uygun olanı seçilir.
- 3Proje veya başvuru dosyası: Programa göre iş planı, proje formu, maliyet tablosu ve teklifler hazırlanır.
- 4Değerlendirme: Başvuru KOSGEB tarafından değerlendirilir; bazı programlarda kurul veya hakem değerlendirmesi yapılır.
- 5Onay ve uygulama: Onaylanan proje kapsamında harcamalar yapılır.
- 6Belgelendirme ve ödeme: Harcamalar fatura, ödeme belgesi ve gerekli diğer evrakla KOSGEB'e sunulur; uygun bulunan tutar ödenir.
Hangi alanlarda destek verilir?
Programlar dönemsel olarak değişmekle birlikte destekler genellikle şu başlıklarda yoğunlaşır:
| Alan | Örnek destek konuları |
|---|---|
| Girişimcilik | Yeni kurulan işletmelerin kuruluş ve ilk yatırım giderleri |
| Üretim ve verimlilik | Makine, teçhizat, yazılım ve üretim altyapısı |
| Ar-Ge ve inovasyon | Ürün geliştirme, prototip, test ve belgelendirme |
| Dijitalleşme | Yazılım, e-ticaret ve dijital dönüşüm yatırımları |
| Pazarlama ve ihracat | Fuar, tanıtım ve yurt dışı pazar araştırması |
Desteği kaybettiren hatalar
- 1Onaydan önce harcama yapmak: Pek çok programda onay öncesi harcamalar desteklenmez.
- 2Belgeleri eksik sunmak: Fatura, ödeme dekontu ve teslim belgelerinin eksiksiz ve programın istediği biçimde olması gerekir.
- 3Nakit ödeme yapmak: Birçok programda ödemelerin banka üzerinden yapılması aranır.
- 4Süreleri kaçırmak: Proje süresi ve belge sunma süreleri kesindir.
- 5Borç durumunu takip etmemek: Ödeme aşamasında vergi veya SGK borcu çıkması ödemeyi geciktirir.
- 6KOBİ beyannamesini güncellememek: Çalışan sayısı ve finansal bilgiler değiştiğinde beyannamenin güncel tutulması gerekir.
KOSGEB'e başvurmadan önce kontrol listesi
- İşletmeniz KOBİ tanımına uyuyor mu, veri tabanı kaydınız güncel mi?
- Faaliyet alanınız ve NACE kodunuz programın kapsamında mı?
- Planladığınız harcamalar için güncel teklifleriniz var mı?
- Vergi ve SGK borcunuz var mı, varsa yapılandırma durumu ne?
- Proje süresince belgeleri kim toplayıp düzenleyecek?
Diğer teşviklerle birlikte değerlendirin
KOSGEB destekleri tek başına değil, diğer teşviklerle birlikte değerlendirildiğinde daha verimli olur. Büyük makine ve tesis yatırımlarında yatırım teşvik belgesi, Ar-Ge faaliyetlerinde teknopark ve Ar-Ge teşvikleri, istihdamda ise SGK işveren teşvikleri ek avantaj sağlayabilir.
Güçlü bir başvuru dosyası nasıl hazırlanır?
Proje değerlendirmesi yapılan programlarda başvurunun kalitesi doğrudan sonucu etkiler. Güçlü bir dosyada:
- Sorun ve çözüm net anlatılır: Projenin hangi ihtiyaca cevap verdiği ve işletmeye ne katacağı açıkça yazılır.
- Hedefler ölçülebilirdir: Kapasite artışı, yeni ürün, ihracat veya istihdam gibi somut hedefler verilir.
- Bütçe gerçekçidir: Her harcama kalemi teklifle desteklenir; piyasa fiyatlarıyla uyumludur.
- Takvim uygulanabilirdir: Harcamaların ve faaliyetlerin proje süresi içinde tamamlanabileceği gösterilir.
- İşletmenin kapasitesi gösterilir: Ekip, deneyim ve mevcut altyapı projeyi yürütebilecek düzeydedir.
Proje süresince takip
Destek onaylandıktan sonra iş bitmez. Proje süresince:
- 1Harcamaları onaylanan bütçe kalemlerine uygun yapın
- 2Her harcamanın faturasını, ödeme belgesini ve teslim belgesini hemen dosyalayın
- 3Bütçe kalemlerinde değişiklik gerekirse önceden onay alın
- 4Ara raporları ve izleme ziyaretlerini takvime işleyin
- 5Destekle alınan makine ve ekipmanların belirli süre işletmede kalması şartlarını takip edin
Örnek: Küçük bir üretim atölyesi
Metal işleme yapan, 12 çalışanlı bir atölye yeni bir CNC tezgâhı almak istiyor. Doğru sıra şöyledir: Önce açık olan üretim veya verimlilik programlarının kapsamı incelenir; tezgâh için teklifler alınır; başvuru yapılır ve onay beklenir. Onaydan sonra tezgâh banka üzerinden ödenerek alınır, faturası ve kurulum belgeleri dosyalanır ve ödeme talebiyle birlikte KOSGEB'e sunulur. Onaydan önce tezgâhı almak ise desteğin tamamen kaybedilmesine yol açabilir.
| Aşama | Atölyenin yapması gereken |
|---|---|
| Hazırlık | Program kapsamını kontrol, teklif toplama |
| Başvuru | Dosyanın eksiksiz sunulması |
| Onay sonrası | Banka üzerinden ödeme, belgelerin dosyalanması |
| Ödeme talebi | Belgelerin programın istediği biçimde sunulması |
Üstat olarak nasıl yardımcı oluyoruz?
Uygun programın seçiminden başvuru dosyasının hazırlanmasına, harcama belgelendirmesinden ödeme sürecine kadar KOSGEB başvurunuzu yürütüyoruz. Ayrıntılar için KOSGEB destekleri sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.
Sıkça sorulan sorular
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve yayın tarihindeki mevzuata dayanır. Tutar, eşik ve süreler tebliğ ve Cumhurbaşkanı kararlarıyla değişebilir; işletmenize özel durum için uzmanımıza danışın.
